- tien mensen tijdens mijn proefles schrijven over hun ‘Aankomst op de VAK’. Plezier en verrassing tijdens het voorleesrondje over de diversiteit in hun 'ware verhalen'
- de eerste tonen van het pianospel van Mark Kloeg, die zich mengen met het licht in de Binnenhof en de tekst van Jelmer van Lenteren
- de ontspannen wijze waarop Nico Jouwe in gesprek gaat met de schrijvers, het vrijuit delen van de liefde voor het schrijven of de hobbels op het schrijverspad
- het jongetje, de rookworst en het ‘tiketje’ in het radioverhaal van Ester Perquin
- Benny Lindelaufs lied over de Maas, en zijn voordracht uit de Hemel van Heivisj. Toen ik dat boek las bleef thuis alles al liggen, maar van het voorlezen van Benny kan ik helemaal geen genoeg krijgen. Volgend jaar een dag waarin hij het hele boek voorleest?
- zes tafels, zes schrijvers, zes gangen, zesendertig gasten, schrijven met mes en vork; tijdens een heerlijke maaltijd minstens zes onvergetelijke gesprekken. Over verhalen vertellen en vertellers, over waarheid, werkelijkheid , over eerlijk zijn en onstoer, over geloofwaardigheid, gedrevenheid en inspiratie, en over je rechterhersenhelft die soms beter niet kan weten wat de linker doet, of andersom.
- mijn gevoel van nu: stoppen is bijna onmogelijk, zoveel moois... Mooi, meestal een hol woord. Maar nu even niet.
zondag 11 september 2011
Mooi: De Delftse Dag van het Schrijven
vrijdag 2 september 2011
Veel meer dan alleen een begin
In een uitverkochte zaal in het Haags Filmhuis zag ik deze week de documentaire Ce n'est qu'un début - Just a beginning. Deze Franse documentaire schetst een beeld van de kleuterklas van juf Pascaline, waar wekelijks filosofie op het programma staat.
Kunnen kleuters filosoferen? Een veelgehoorde vraag. Het antwoord is ja, en deze film bevestigt dat: als je goed kijkt en luistert! Want veel vaker zijn het de volwassenen die het niet kunnen, durven herkennen, niet willen geloven of accepteren dat zulke jonge kinderen hiertoe in staat zijn. Ook deze avond, in de bioscoopzaal klonk soms dat ongelovig lachen, alsof het ging om een mega-uitzending van het verschrikkelijke kinderen kleinhoudende en oudersplezierende ‘praatjesmakers’. Filosoferen en humor gaan prima samen, er wordt vaak en veel bij gelachen: maar nooit om de manier waarop een kind iets zegt, of omdat het ‘wijs’ klinkt, waarmee eigenwijs of te wijs bedoeld wordt…. !
De mensen achter deze film zijn dan ook niet de minste op gebied van de kinderfilosofie. Duidelijk is dat enkele van hen verantwoordelijk zijn voor de rubriek Les p’tits philosophes in Franse kindertijdschrift Pomme d’ Api.* De werkwijze in deze Ateliers philosophiques komt er globaal op neer dat de kinderen eerst een grote filosofische vraag krijgen voorgelegd, waarop ze vrijuit brainstormen. Juf Pascaline volgt daarna de opmerkingen van de kinderen, en vraagt door, ze stimuleert hen om samen na te denken en door te denken op elkaars antwoorden. In het begin blijkt dat best lastig en vooral onwennig. Het valt daarom zelfs weleens helemaal stil. Maar gaandeweg gaat het soepeler. De kleuters proberen vol enthousiasme antwoorden te vinden op die grote vragen. Wat is dat: liefde, macht, dood, een baas? Wat is intelligent? Ze delen hun gedachten, en verhelderen ze met voorbeelden uit hun eigen leefomgeving. Daarbij komt ook de Nutella uit de koelkast ter sprake. En ja, soms hoor je de ideeën van ouders in de woorden van de kinderen doorklinken. Maar gaandeweg zoeken ze hun eigen pad.
Alle respect voor juf Pascaline en voor deze kinderen die met elkaar filosoferen, het leren met vallen en opstaan - voor het oog en oor van de camera. Een film om van te houden.
*Deze pagina’s zijn in Nederland in bewerkte vorm verschenen in het tijdschrift POMPOEN.
Wie meer wil weten over de achtergronden : http://www.cenestquundebut.com/
De Nederlandse trailer is te zien op Youtube:http://www.youtube.com/watch?v=RmOfWwSif2o
FOTO http://en.unifrance.org/movie/31286/just-a-beginning/photographs#7
zondag 21 augustus 2011
Denkeiland
Prachtige ontmoeting in Scheveningen, met veertien grote denkhoofden uit de filosofie. Socrates, Spinoza, Descartes, Kant, Wittgenstein, Sarte, Russel en meer. Dertien mannen en één vrouw: Hannah Arendt. De gelijkenissen zijn frappant en dat is verrassend, want de kunstenares maakte gebruik van weinig (of juist??) voor de hand liggende materialen. Wittgenstein heeft een kop van eikenhout, Voltaire is getooid met klosjes garen. De beelden staan trouwens niet op sokkels, maar op strijkplanken. Die staan symbool voor herhaling, steeds weer dezelfde handelingen en gedachten. Maar ze zorgen ook voor enige lichtheid 'naast al dat zware denken'. Toen ik gisteren thuis mijn strijkplank tevoorschijn haalde, dacht ik na over mijn eigen groot denkhoofd. Stel dat ik ... hoe zou dat er dan uit moeten zien? Van welk materiaal zou ik gemaakt moeten worden? Die gedachte was niet zwaar, maar integendeel juist zo veertjeslicht dat-ie niet op de strijkplank is blijven liggen. Maar loslaten doet ie me niet. Herhalen, malen, doorwrochten zo'n lichte gedachte... en misschien dat-ie dan toch beklijft. En wat zwaarder wordt op den duur! Zwaar genoeg om mijn hoofd ook op een strijkplank te plaatsen. Ik bewaar mijn strijkplank maar vast. Want als mijn hoofd het ooit zonder mijn lijf moet stellen, staat het in ieder geval op een beetje bekend terrein ...
Meer over Denkeiland van Eveline van Duyl. In juni 2011 verscheen ook een gelijknamige publicatie: het boek bevat foto’s en teksten over 17 belangrijke filosofen uit de Westerse geschiedenis. De teksten zijn geschreven door Jan Sleutels, universitair docent aan het Instituut voor Wijsbegeerte in Leiden.
maandag 18 juli 2011
Vakantie = tijd

Wat ik zoal doe met al die tijd in de vakantie? Wandelen in de zon en in de stromende regen, nieuwe contacten leggen, oude aanhalen, rondlummelen in en om huis, muziek luisteren, vier kasten leegruimen, opschonen, opnieuw inrichten, bergen letters verslinden: kranten, Ernest van der Kwast, Oscar Wilde, Mister Motley, Onze Taal …
Met de Eurostar naar Londen ... veel wandelen daar - alweer in zon en stromende regen, uren dwalen en me verwonderen over de prachtige diversiteit in het werk van Mirò in Tate Modern, de film Tree of Life kijken in Barbican cinema, niet aan werken denken…
Wat weer thuisgekomen in mijn hoofd blijft spelen is het kleine 'Postmans park' waar mijnlief en ik per ongeluk terecht kwamen. Het regende zo hard, dat we toch wel even wilden schuilen… En wat leent zich daar beter voor dan zo'n oase in het jachtige stadsleven. De bank waar we op wilden plaatsnemen bleek een plek om alledaagse mensen te herdenken, mensen die ooit op heldhaftige wijze een ander hadden gered, en daarbij zelf het leven hadden gelaten.
Brandweerlieden, broers, zussen, politiemannen, moeders, kantoorklerken, allen trotseerden ze uitslaande branden, instortende huizen, woeste wateren, vergif, aanstormend verkeer, losgebroken paarden. De oudste gebeurtenis die ik kon vinden was op 24 Januari 1863. Sarah Smith, een pantomimespeelster liet het leven toen ze - weliswaar zelf gekleed in een onbrandbaar gewaad - haar gezel probeerde te redden die door de vlammen werd omgeven. Het tegeltableau dat hiervan melding maakt, werd in 1902 geplaatst… George Frederic Watts richtte dit memorial to heroic self sacrifice op als lichtend voorbeeld voor de samenleving. 't Is maar dat men het weet....!
Ook een kijkje nemen? Dat kan ook digitaal: www.youtube.com/watch?v=a3noBd3_d6A
donderdag 14 juli 2011
Veranderen ...

… onze hond houdt er niet van. Helemaal niet. Helemaal rustig is het dan ook nog niet bij ons, sinds hij er is. Een paar maanden geleden hebben we afscheid genomen van onze ouwe trouwe wheatenterrier. Nooit meer wilde ik een hond. Maar het kan verkeren. Want sinds deze week is er een nieuwe. Een bastaard zo bastaard als maar bastaard kan zijn. Van veranderen houdt hij dus niet. Van ons ook nog niet erg. Na een jaar asiel is ons huis hem dan ook bijna teveel van het goede.
Mensen daarentegen zijn over het algemeen gek op veranderingen. Tenminste, als ze ernaar kunnen kijken, er over praten - en dan weer terug kunnen naar hun daagse dingen, tsjonge jonge, wat hebben we toch …
Bij ons voor de deur wordt een spoortunnel gebouwd. Een immens project dat jaren in beslag neemt. De omgeving lijkt in niets meer op de oude situatie. Zo werd in februari een toren van de oude stadsmuur verplaatst. Onder veel media-aandacht, en met heel veel bekijks: wat een verandering, fenomenaal!
Gisteren is die toren weer op zijn oude plaats gezet. Een technisch hoogstandje, indrukwekkend. Wij hebben gekeken. En nog een enkele verdwaalde voorbijganger. In de krant een miniem artikeltje. Op pagina 8. Waarom niet op de voorpagina? Was dit niet genoeg verandering? Was het geen verandering? Of wel? Misschien eens vragen aan onze hond….
FOTO © ANP
dinsdag 21 juni 2011
Inspiratie op de buitenplaats

Alles werkte mee: het weer, het gezelschap, de omgeving…. Het leek wel een schilderij van Monet, zoals we zaten op het gras onder de appelbomen. We: een aantal studenten van de HKU en hun docent , Ingeborg Snelleman - projectleider tentoonstellingen op Kasteel Groeneveld - en ik. Onder ons een stevig stuk plastic om het droog te houden, voor ons een tas met heerlijke broodjes, fruitsap, melk en glanzendrode aardbeien. Tijdens de picknick maakten we kennis met elkaar door een rondje “wie is jouw held?’ te doen. Inspirerend! Inspirerend, zoals dat vroeger vaak gebeurde op deze buitenplaats. Ooit, in de tijd dat Joop Colson het kasteel bewoonde, was dit een vrijplaats 'waar tal van kunstenaars atelierruimte vonden, of zich lieten inspireren door de sprookjesachtige entourage'.* Dat gegeven hebben we op deze zonovergoten middag verkend. Eerst met onze zintuigen, onze gedachten en herinneringen en daarna door over dit alles te filosoferen. Een prachtig geheel, een bron van inspiratie, die ten goede gaat komen aan de eerstvolgende tentoonstelling. Daarin wordt de geschiedenis en het ontstaan van deze buitenplaats en zijn vroegere bewoners op interactieve wijze verteld. Nog even geduld: rond de zomer van 2012 is het hoofdgebouw pas weer toegankelijk voor publiek. Het park is wel te bezoeken. Voor informatie zie: www.kasteelgroeneveld.nl
* Ernst van Raay, Groeneveld, herinneringen aan een landhuis in Baarn 1946-1966. Uitgave: Hermen Molendijk Stichting/Centrum Beeldende Kunst
donderdag 16 juni 2011
Schrijven in contrasten
Eem
Hier sta ik
de kruinen in mijn haar protesteren
tegen de doortastende adem van
dit waterlandschap waarin alles beweegt
het dek onder mijn voeten,
mijn regencape in de wind
kil kippenvel langs mijn kuiten
mijn handen om een blauwe beker
hete thee gloeit in mijn lijf
nu weet ik precies
waar mijn maag zich bevindt
