de toekomst is een jonge vogel

De zomervakantie komt al in zicht. Projecten raken afgerond, er is ruimte voor nieuwe ideeën en ik ben volop bezig met plannen voor het volgend schooljaar. Het kriebelt bijna alsof het voorjaar is. Mijn toekomst is net een jonge vogel: met mijn poten nog stevig op het nest maar mijn vleugels al vol verlangen uitgeslagen. Morgen stijg ik op, morgen. Maar nu kijk ik verwonderd de wereld rond. Morgen stijg ik op!

Waar het hart vol van is ...

...loopt de mond van over...

Verdwijnen spreekwoorden en gezegden uit onze taal?

Ik ben opgevoed met talloze dooddoeners, stoplappen, bijbelcitaten en andere mondsnoerders. Nooit zou ik ze gaan gebruiken, dàt wist ik zeker.

Deze week vroeg zoonlief - twee meter lang, student - of gezegden en spreekwoorden uit de taal zouden gaan verdwijnen. Hij had ze op school eigenlijk niet geleerd, maar een paar. Maar vreemd genoeg blijken ze nogal eens deel uit te maken van inburgeringscursussen.

Maar ja, wat er gebeurde, dat voel je op je klompen aan; het gesprek opende bij mij de sluizen. En waar het hart vol van is, loopt de mond van over. Bezint eer gij begint! dacht ik meteen, want wie wind zaait, zal storm oogsten. En dan is het te laat; maar er is nog hoop, want misschien kan ik er voor je tweemaal met je ogen kunt knipperen en voordat boontje om zijn loontje komt nog mee stoppen. Want beter ten halve gekeerd, dan ten hele gedwaald!

Oef! Het blijkt helaas maar al te waar dat dat spreekwoorden en gezegdenpatroon uit mijn jeugd er ook bij mij behoorlijk ingesleten is. Wat heet...je kunt eigenlijk wel spreken van spoorvorming in mijn hoofd - erger dan op de rechterrijstrook van de A-13...

Het lijkt me trouwens wel aardig om een hele dialoog op te zetten die alleen bestaat uit spreekwoorden en gezegden. Gewoon om uit te proberen of dat zou helpen, als remedie, zoals het hele liedje zingen dat in je hoofd zit en er niet meer uit wil. Ja, dat lijkt me een goed idee, preventie! Want anders wordt het misschien toch een kwestie van een put die gedempt wordt als het kalf verdronken is....

Praten met ...

De afgelopen week was het weer coachingdag op basisschool Icarus in Heemstede. Altijd weer een fantastische werkdag; acht dagen per schooljaar ben ik vijf keer een uur te gast in verschillende groepen. Ik geniet van de leraren en hun kinderen die samen filosoferen - en dan bespreken we het na en bedenken wat er nog meer kan.

De kinderen in groep drie filosofeerden deze week naar aanleiding van Ostades gedicht 'Marc groet 's morgens de dingen' over de kwestie praten met dingen. Zwaai jij wel eens 's morgens naar je boterham?

Nog niet zo lang geleden had ik trouwens een gesprek met mijn laptop.

'Laptop, luister: SOMS GAAT HET PERFECT TUSSEN ONS
dat zijn de dagen dat mijn vingers over je toetsenbord dansen
ik je beeldscherm in het oor fluister hoe fantastisch onze relatie is
en het ruisen van de ventilator bijna als muziek ervaar MAAR
ER ZIJN OOK VAN DIE DAGEN
dat het net nieuw getypte weblogje verdwijnt
foto's alleen maar op thumbnailformaat willen verschijnen
de scanner blijft vertellen dat mijn opdracht in zijn geheugen blijft staan,
en er maar niets op je scherm verschijnt...

fijn dat je mijn privacy zo serieus neemt laptop... maar HALLO
IK BEN HET ...
laptop....
BEELDSCHERM...?
hallo...?
hallo...?
hallo....?'

Waar zitten je gedachten?

1. Gedachten, die zitten in je hoofd, want daar zitten ook je hersens, en die denken.

2. Gedachten hebben een lijf nodig.

3. Gedachten zitten bijna overal; in je been, je schouder, in dunne buisjes naast je botten.Maar in je botten zelf kunnen ze niet zitten, want dan zitten ze vast. Ze zitten ook niet in je tanden of in je oog; gedachten moeten zich vrij door je lijf kunnen bewegen.

Op deze gedachten en meer trakteerden tien kinderen uit de middenbouwgroep van basisschool de Zevensprong in Boskoop me vandaag. Kinderen zijn ook helemaal niet zo dom, vertrouwde Matthijs me toe....

Dankjewel, kinderen uit Boskoop, voor een mooie ochtend!

Ik mis je zo: een feestelijke aangelegenheid!

Gisteren was het zo ver: het eerste exemplaar van de Delftse versie van de DVD bij het project ik mis je zo werd door wethouder Lian Merkx gepresenteerd aan de kinderen van de Oostpoortschool en hun leerkracht Claire.

Spannend vooral voor de kinderen: opeens zie jezelf levensgroot in beeld op een DVD die naar heel veel scholen verstuurd gaat worden!

Een kleine 30 genodigden mocht daarna samen met de kinderen van het project proeven. Net zoals de scholen die aan het project deelnemen gingen ze eerst op pad met een medewerker van de begraafplaats.Teamleider Frits leidde hen over de zonovergoten begraafplaats Jaffa en had zoveel boeiends te vertellen dat iedereen de tijd wel wilde oprekken.Tijdens de wandeling ontmoetten ze enkele mensen die een persoonlijk verhaal vertellen over iets of iemand die een een bijzondere plek in hun leven heeft.

Daarna filosofeerden kinderen en volwassenen samen onder mijn begeleiding over de betekenis van missen. Wat zouden we missen als we niet konden missen?

En aan het eind was er echte 'ik mis je zo-taart!' Meer weten? De kinderen hebben een mooi stukje geschreven op hun schoolweblog, met meer foto's: http://deoostpoortpinguinschots.web-log.nl/pinguinschots/2009/05/index.html

De vertellers en de medewerkers van de begraafplaats zijn vooraf getraind door Winston Scholsberg: http://www.winstonscholsberg.net

Terug van weggeweest

Heerlijk weer. Man en ik wandelen 's avonds nog even langs de grachten. Studenten zwalkend over de stoep - het is tenslotte mei - en gierzwaluwen die boven ons hoofd scheren. Het lijkt wel zomer! Toch blijken niet alle terrassen open en we lopen dus nog wat verder. Als we een van onze mooie boekenwinkels in de stad passeren zie ik voor het raam opeens dat boek, waarnaar ik al zo lang op zoek was. Ik kan mijn ogen bijna niet geloven en mijn hart maakt een sprongetje. Al jaren geleden uitverkocht... In iedere tweedehandsboekenwinkel heb ik gekeken, in elke boekenkraam in de bakken geneusd. En nu staat het zomaar in de etalage, opnieuw uitgegeven:

De schepping van van de vlinders van Gioconda Belli, met illustraties van Wolf Erlbruch. Van die illustraties hou je, of niet. Maar dit verhaal, over de jongen Arno, die tegen de regels zijn eigen pad volgt en zo tot wonderbaarlijke dingen komt... Dit mag eigenlijk niemand missen!

Uitgeverij De Geus

ISBN 9789044513233

P.S. Misschien overbodig te vermelden, maar dit boek zit boordevol thema's waarover je kunt filosoferen met kinderen...

Mooi vak

Wat een mooi vak toch, mensen begeleiden in het leren filosoferen. In de afgelopen tijd volgden 12 deelnemers in Zwolle de cursus ScherpZinnig bij mij. Negen vrijdagmiddagen stoeiden we met houding, vaardigheden en inhoud. Allen werken met groepen kinderen; in het basisonderwijs, het Humanistisch Vormingsonderwijs (HVO) en het Godsdienstig Vormingsonderwijs (GVO). Genoten heb ik van hun gretigheid om het filosoferen onder de knie te krijgen, van de groei die ze doormaakten en van hun spontane en creatieve ideeën. Zo ook van Reina. Bij de opdracht zelf een les te maken verraste ze me; ze bracht een klein gemummificeerd vleermuisje mee. Het diertje werd gevonden bij het opruimen van de grote zolder van de school waar ze werkt. Ze bewaart het in een klein doosje en zo af en toe neemt ze het eens mee naar school als aanleiding voor een gesprek. De les die ze erbij heeft ontwikkeld biedt ruimte voor meerdere filosofische gesprekken.