Veranderen ...

… onze hond houdt er niet van. Helemaal niet. Helemaal rustig is het dan ook nog niet bij ons, sinds hij er is. Een paar maanden geleden hebben we afscheid genomen van onze ouwe trouwe wheatenterrier. Nooit meer wilde ik een hond. Maar het kan verkeren. Want sinds deze week is er een nieuwe. Een bastaard zo bastaard als maar bastaard kan zijn. Van veranderen houdt hij dus niet. Van ons ook nog niet erg. Na een jaar asiel is ons huis hem dan ook bijna teveel van het goede.

Mensen daarentegen zijn over het algemeen gek op veranderingen. Tenminste, als ze ernaar kunnen kijken, er over praten - en dan weer terug kunnen naar hun daagse dingen, tsjonge jonge, wat hebben we toch …

Bij ons voor de deur wordt een spoortunnel gebouwd. Een immens project dat jaren in beslag neemt. De omgeving lijkt in niets meer op de oude situatie. Zo werd in februari een toren van de oude stadsmuur verplaatst. Onder veel media-aandacht, en met heel veel bekijks: wat een verandering, fenomenaal!

Gisteren is die toren weer op zijn oude plaats gezet. Een technisch hoogstandje, indrukwekkend. Wij hebben gekeken. En nog een enkele verdwaalde voorbijganger. In de krant een miniem artikeltje. Op pagina 8. Waarom niet op de voorpagina? Was dit niet genoeg verandering? Was het geen verandering? Of wel? Misschien eens vragen aan onze hond….

FOTO © ANP

Inspiratie op de buitenplaats

Alles werkte mee: het weer, het gezelschap, de omgeving…. Het leek wel een schilderij van Monet, zoals we zaten op het gras onder de appelbomen. We: een aantal studenten van de HKU en hun docent , Ingeborg Snelleman - projectleider tentoonstellingen op Kasteel Groeneveld - en ik. Onder ons een stevig stuk plastic om het droog te houden, voor ons een tas met heerlijke broodjes, fruitsap, melk en glanzendrode aardbeien. Tijdens de picknick maakten we kennis met elkaar door een rondje “wie is jouw held?’ te doen. Inspirerend! Inspirerend, zoals dat vroeger vaak gebeurde op deze buitenplaats. Ooit, in de tijd dat Joop Colson het kasteel bewoonde, was dit een vrijplaats 'waar tal van kunstenaars atelierruimte vonden, of zich lieten inspireren door de sprookjesachtige entourage'.* Dat gegeven hebben we op deze zonovergoten middag verkend. Eerst met onze zintuigen, onze gedachten en herinneringen en daarna door over dit alles te filosoferen. Een prachtig geheel, een bron van inspiratie, die ten goede gaat komen aan de eerstvolgende tentoonstelling. Daarin wordt de geschiedenis en het ontstaan van deze buitenplaats en zijn vroegere bewoners op interactieve wijze verteld. Nog even geduld: rond de zomer van 2012 is het hoofdgebouw pas weer toegankelijk voor publiek. Het park is wel te bezoeken. Voor informatie zie: www.kasteelgroeneveld.nl

* Ernst van Raay, Groeneveld, herinneringen aan een landhuis in Baarn 1946-1966. Uitgave: Hermen Molendijk Stichting/Centrum Beeldende Kunst

Schrijven in contrasten

Afgelopen weekeind nam ik deel aan de vierdaagse voor docenten: SCHRIJVEN OP LOCATIE.* Op zaterdag - het was koud, nat en winderig - maakten we een tocht op de Eem. Tussen Amersfoort en Eemdijk schreven we gedichten naar aanleiding van contrasten die we onderweg waarnamen. In de feedbackronde lieten we 'de teksten klinken.' Ieder schreef daarna de zin of fragment, of een flard - iets dat raakte in de tekst - op een strookje gekleurd papier. Die strookjes lieten we te water - met daarbij een melding dat het om een fragment van een gedicht ging, en een naam en e-mailadres voor wie meer wilde weten... Flessenpost! Tot mijn grote verrassing was er inderdaad een mailtje met een vraag...! Wat prachtig, zulke verschillende communicatiemiddelen, en dat 'werkt'....over contrasten gesproken?

En voor wie het flesje niet heeft gevonden, hier het gedicht:

Eem

Hier sta ik

de kruinen in mijn haar protesteren

tegen de doortastende adem van

dit waterlandschap waarin alles beweegt

het dek onder mijn voeten,

mijn regencape in de wind

kil kippenvel langs mijn kuiten

mijn handen om een blauwe beker

hete thee gloeit in mijn lijf

nu weet ik precies

waar mijn maag zich bevindt

* Meer info? Het schrijfbedrijf.

WBA: denken in overvloed en mogelijkheden

Een tijdje geleden stuitte ik - bij toeval? – op het begrip waardebepaling achteraf. Een manier om te kunnen leven van je werk, anders dan alleen door te factureren in euro’s. * Na een eerste reactie van ja, ja, dat zal wel, zocht ik verder op het web en ik werd steeds enthousiaster, vooral toen ik las over de aanpak van Juul Martin **.

Het idee om te denken in overvloed en mogelijkheden is voor mij doorslaggevend om waardebepaling anders een kans te geven in mijn werk. Ja, oplettende lezers - liever dan waardebepaling achteraf noem ik deze aanpak waardebepaling anders. Op een of andere manier lijkt me dat beter te passen. Waarom? Daar moet ik ook nog achter zien te komen.

Hoe het zou kunnen werken: bijvoorbeeld door zoiets als meten met gelijke maten - ‘als iemand iets voor mij doet dan betaal ik evenveel als ik gemiddeld zelf in die tijd kan verdienen’ - of door diensten terug te (laten) verlenen die je gelijkwaardig acht aan datgene wat je van mij hebt gekregen.

Kijk maar eens goed rond: naar jezelf, en in je omgeving. Wat zou jewillen of kunnen delen? Iets van je sociaal kapitaal, je kennis, je bronnen, vaardigheden? Ook mensen met een klein budget kunnen met gemak waarde terug geven als niet de beperking voorop staat, maar het denken in overvloed en mogelijkheden.

Om het nog wat gemakkelijker te maken om op een andere manier je waarde uit te drukken heb ik ook een verlanglijstje met grote en kleine wensen, die brengen je misschien op creatieve ideeën!

Verlanglijstje (PS: het lijstje is aan verandering onderhevig...)

- Een of meerdere Buzantrainingen bij Mindmap Nederland (www.mindmap.nl)

- Een Dualit foodprocessor XL900 (zie plaatje! enne: niet zijn grotere broer, die past niet in de kast…)

- Een lift naar een voor OV-reiziger lastig bereikbaar oord (liefst onder het genot van goede gespreksstof, maar dat is geen noodzaak!)

- De dikke 'IK', het boek met een verzameling van 'ikjes' (van de achterpagina van NRC handelsblad)

Meer lezen?

* Waardedenken in een veranderende economie

* Juul Martin: website

HUIS vol herinneringen

Een oude man vindt dat hij lang genoeg geleefd heeft. Hij wil alles netjes afsluiten. Maar hoe pak je dat aan? Continu ligt hij met zichzelf én met de spullen die hij om zich heen heeft overhoop. Aan ieder dingetje in HUIS * kleven herinneringen!

Herinneringen: daarover ging het de afgelopen week tijdens de ouder-en kind filosofieworkshops na de voorstelling HUIS in Utrecht.

Hoe herinner je je iets? Twee broers hebben daarover verschillende ideeën. ‘Je herinnert je alleen dingen die echt belangrijk zijn, die iets betekenen in je leven, zegt de een. De ander vindt dat het meer gaat om dingen die pas geleden gebeurd zijn. ‘Gisteren hadden we geen school, dat herinner je je toch?’ Is dat herinneren, of is dat eigenlijk iets weten? Wat is het verschil?

‘Herinneringen zijn vaker gekleurd, subjectief’ meent een van de volwassenen. 'Wat je weet, dat zijn feiten, dingen die gebeurd zijn’. En je kunt je ook iets weten, omdat iemand zich iets herinnert: ‘je moeder zegt, dat je een schattig baby was, je ziet er foto’s van, en dan herinner je je dat ook…of lijkt dat maar zo?’ Kan iets een herinnering lijken? Allemaal mooie onderzoeksvragen, waarmee je niet snel klaar bent. En steeds komen er nieuwe boven.

En hoe zit het eigenlijk, denken kinderen en ouders hetzelfde over herinneren, of verschilt dat? ‘Ze denken er niet heel anders over, maar ze zeggen het soms met moeilijkere woorden….’

* HUIS is een bijzondere voorstelling van Het Filiaal, het grootste jeugd- en muziektheatergezelschap van Midden Nederland . HUIS is verplaatsbaar, met alles erop en eraan! Ook de tribune. Het publiek zit letterlijk in de muren geschoven en iedereen bekijkt de voorstelling vanuit een ander perspectief.

Voor meer informatie over de voorstelling en / of speeldata: http://www.hetfiliaal.nl

Iedere groep is bijzonder

Het begon allemaal in 2006, in Rotterdam. Deze week is er afgesproken dat het project ik mis je zo daar haar vijfde jaar in gaat! En hoe vaak ik het project ook al begeleidde, het is iedere keer weer bijzonder. De gedichten die de kinderen meebrengen, ze lijken ieder jaar mooier te worden. Zo was er in Delft deze prachtige tekst over niemand missen:

Niemand mis ik

Niks is misgegaan

Niks mis ik aan niemand

Niemand mis ik

Niks aan niemand mis ik

Niks is misgegaan

De groep die ik van vandaag ontmoette op begraafplaats Jaffa in Delft tastte met elkaar af wat dat missen nu toch eigenlijk is. Heeft het te maken met gehechtheid, is het een gevoel? Kun je je sleutels net zo missen als je een vriend mist? En als je een vriend mist, wat mis je dan? De vriendschap, de gezelligheid, het samen delen: allemaal voorbeelden van hoe je mist, maar wat is het dan? Je eten, dat kun je wel missen, maar je kunt er niet aan gehecht zijn. Het is tijdelijk, iets dat er maar kortdurend is. Maar een baby die maar een dag heeft geleefd, die is er ook maar tijdelijk, hoe zit dat dan? Als een baby wordt geboren, dan is het 'gehecht zijn' er meteen, dat heeft geen tijd nodig. ‘En,’ aarzelde er een, 'geldt dat ook voor vaders of alleen voor moeders? Die hebben er toch al een tijd contact mee gehad, dat je zo’n kindje voelt schoppen in de buik.’ En dan komt er opeens iemand met een idee waarover we allemaal nog lang kunnen nadenken:

Missen dat is de toegang tot hetgeen waaraan je je hebt gehecht…

Vertelt ieder beeld een verhaal?

Vanaf de Bataviawerf in Lelystad keken we gisteren naar dit enorme kunstwerk op het uiteinde van de strekdam. Kijken, luisteren, proeven, slurp de omgeving op - en vraag je dan af of dit beeld iets te vertellen heeft.

Ja? Hij heeft veel te vertellen. Over land en zee, over winderige wolkenluchten, misschien ook over wat hij hoort van mensen die langs zijn voeten wandelen - misschien is hij daar ook wel helemaal klaar mee… De groep Interne Cultuur Coördinatoren uit Flevoland twijfelt niet: het beeld heeft iets te vertellen. En daarmee start het filosoferen. Want van wie is dat verhaal? Van ons, van het beeld, van de kunstenaar misschien? Dit beeld heeft een verhaal zeggen we, meerdere zelfs, – geldt dat voor ieder beeld? Hoe weten we dat? En moet ieder beeld iets te vertellen hebben? Moeten wij alle verhalen horen? En maakt het nog iets uit of het verhaal dat wij horen verschilt met dat van de kunstenaar? Boeiende vragen, boeiend gesprek. Voldaan en geïnspireerd gaan de deelnemers nu op pad. En – ik weet het haast wel zeker – ze zullen ook bij andere beelden verhalen ontdekken. En hun collega’s op school enthousiast maken. En AAN DE SLAG met de kinderen!

BEELD: Exposure van Anthony Gormley