zondag 30 oktober 2011

Vroeg opgestaan

Omdat zijn pootjes maar een fractie zijn van mijn benen, wandelt mijn hond dan eigenlijk veel verder dan ik? We liepen op deze stille zondagochtend samen ongeveer dezelfde route. Want zelfs aan de riem maakt hondmans toch wel wat omzwervingen die ik niet maak, en andersom. We hadden het erg naar ons zin. Althans, dat denk ik. Want strikt genomen weet ik niet wat mijn hond denkt. Gemeten aan het ontspannen wandelgedrag en de al even ontspannen zwiepende staart en zacht verende oortjes, ga ik er van uit dat we het allebei goed hadden.

Bij wandelingen als deze staat ook de filosoof in mij vroeg op. Ik mijmer wat in het cadans van de wandelschoenen en er ontstaan allerlei vragen, en soms dienen zich ook opeens ideeën aan.

Achter menig raam langs de Van Foreestweg zag ik ze weer: de vazen, de bloempotten, lantarentjes, stenen poezen, houten bollen, kunstig gedraaide en / of geverfde takken, beelden, allerlei veelal in tweevoud in vensterbanken opgestelde tierelantaria. Vanwege ‘halloween’ nu ook pompoenen met gestickerde oogjes en een wrede glimlach, spookjes in lampionvorm en heksenmutsen. Er wordt wat aangeschaft: kijk! wij doen mee, we horen erbij! En ook al mieteren we straks het hele zaakje zonder enige wroeging in de KLIKO: geen punt: is dat tenslotte toch geen bijdrage aan de groei van de economie…?

Waarschuwing: desgewenst kan je nu stoppen met lezen, want hierna gaat het alleen nog maar over een zomaar ontstane, (on)zinnige gedachte... Stevig doorstappend dacht ik – en niet voor het eerst – na over ons economiedenken en over het feit dat economische groei almaar gestimuleerd dient te worden om toch maar een enigszins gelukkig leven te leiden. Zou dat niet anders kunnen? De overheid zweert nu bij een Kenniseconomie, maar is dat wezenlijk anders? Want die lijkt toch ook en vooral bedoeld om de economische groei gezond te houden? En opeens dacht ik: kunnen we geen Zorgeconomie bedenken? Als we al die uitgaven voor die spookjeslampions, vleermuispakken en pompoensjablonen, evenals voor paastakken, kerstballen en lichtslangen in kerstman-in-slee-met rendier-vorm, en alle oeverloze gezellige moderne huis-en-tuin-decoraties (in tweevoud) nou eens besteedden aan de aanschaf van goede zorg? Dan zouden de zorgverleners, die op de werkvloer wel te verstaan - beter betaald kunnen worden. Of gaat het daar juist niet om? Lastig hoor, dat economie = geldperspectief loslaten. Zouden zij in plaats daarvan misschien weer trots kunnen zijn op hun beroep, bijvoorbeeld omdat ze het eindelijk weer naar tevredenheid kunnen uitvoeren? In een zorgeconomie kunnen mensen hun geluk en voldoening halen uit het samenleven, in plaats van uit tentoonstellen. En … Ach, maar dit hoef ik toch allemaal niet in mijn eentje te bedenken? Wie denkt er mee?

foto: gevonden op www.coverart.nl

woensdag 5 oktober 2011

Hijgend maar happy

www.youtube.com/watch?v=TEBpKo80V-E


Niet eerder was ik een boom…. maar afgelopen zondag wel!

Want op 2 oktober 2011 togen mijnlief en ik weer naar De VAK - centrum voor de kunsten in Delft. Deze keer voor de opname van een lipdub. Wat onwennig begon het in de Binnenhof met het oefenen van de eindzang. Een beetje roestig eerst, maar na het opwarmen van de stembanden voelde het al een stuk beter.

Vervolgens gingen alle deelnemers razendsnel in teams uiteen. Wij speelden /werkten ons in het zweet in de dansstudio. Geen kunst trouwens; op een zomerse zolder, met pakweg twintig kinderen en volwassenen onder een heel groot blauw doek. Na wat oefenen en een paar keer droogdraaien ging het 'voor het echie' - ingespannen wachten: was dat ons deel van de song? Ja, ja, ja, JA : don't stop me don't stop me don't stop me o no no --- JA en rennen ----- rennen met dat doek - pas op de cameraman, hup omdraaien en klaarstaan op je plek in de gang voor de volgende act pffft en voorbij was 't alweer, snel, snel alle trappen af voor de eindsong in de Binnenhof, de ballonnen lagen al klaar, I don't want to stop at all….

CHAPEAU voor de inzet, organisatie en de bezieling van de VAKmensen en iedereen die hieraan meedeed! Want zoals een jongen van ik schat een jaar of negen aan het eind verzuchtte: zoiets maak je maar één keer in je leven mee....

Tot voor kort had ik er nog nooit van gehoord, de lipdub, en nu al beroemd: kijk , geniet, en stuur door: mijn seconds of fame zijn te zien vanaf 2.12 en de highlite op 2.30 – 2.33…

zondag 11 september 2011

Mooi: De Delftse Dag van het Schrijven


Tien september was het zo ver. Wat bedoeld was als wervingsmoment van de VAK (centrum voor de kunsten) was uitgegroeid tot volwassenen evenement: De Delftse Dag van het Schrijven. Een dag met bijzondere mensen, vol bijzondere momenten, zoveel dat ik niet weet hoe en waar er over te beginnen. In een verslag? Een gedicht? Een waar verhaal? Inspiratiebronnen te over – een enorme hoos van woorden zou hier ontstaan, als ik die allemaal zou aanboren.
Een impressie dan maar, van enkele helemaal-raakmomenten:

  • tien mensen tijdens mijn proefles schrijven over hun ‘Aankomst op de VAK’. Plezier en verrassing tijdens het voorleesrondje over de diversiteit in hun 'ware verhalen'
  • de eerste tonen van het pianospel van Mark Kloeg, die zich mengen met het licht in de Binnenhof en de tekst van Jelmer van Lenteren
  • de ontspannen wijze waarop Nico Jouwe in gesprek gaat met de schrijvers, het vrijuit delen van de liefde voor het schrijven of de hobbels op het schrijverspad
  • het jongetje, de rookworst en het ‘tiketje’ in het radioverhaal van Ester Perquin
  • Benny Lindelaufs lied over de Maas, en zijn voordracht uit de Hemel van Heivisj. Toen ik dat boek las bleef thuis alles al liggen, maar van het voorlezen van Benny kan ik helemaal geen genoeg krijgen. Volgend jaar een dag waarin hij het hele boek voorleest?
  • zes tafels, zes schrijvers, zes gangen, zesendertig gasten, schrijven met mes en vork; tijdens een heerlijke maaltijd minstens zes onvergetelijke gesprekken. Over verhalen vertellen en vertellers, over waarheid, werkelijkheid , over eerlijk zijn en onstoer, over geloofwaardigheid, gedrevenheid en inspiratie, en over je rechterhersenhelft die soms beter niet kan weten wat de linker doet, of andersom.
  • mijn gevoel van nu: stoppen is bijna onmogelijk, zoveel moois... Mooi, meestal een hol woord. Maar nu even niet.

De VAK, centrum voor de kunsten in Delft. Klik hier voor het cursusaanbod schrijven.

vrijdag 2 september 2011

Veel meer dan alleen een begin

In een uitverkochte zaal in het Haags Filmhuis zag ik deze week de documentaire Ce n'est qu'un début - Just a beginning. Deze Franse documentaire schetst een beeld van de kleuterklas van juf Pascaline, waar wekelijks filosofie op het programma staat.

Kunnen kleuters filosoferen? Een veelgehoorde vraag. Het antwoord is ja, en deze film bevestigt dat: als je goed kijkt en luistert! Want veel vaker zijn het de volwassenen die het niet kunnen, durven herkennen, niet willen geloven of accepteren dat zulke jonge kinderen hiertoe in staat zijn. Ook deze avond, in de bioscoopzaal klonk soms dat ongelovig lachen, alsof het ging om een mega-uitzending van het verschrikkelijke kinderen kleinhoudende en oudersplezierende ‘praatjesmakers’. Filosoferen en humor gaan prima samen, er wordt vaak en veel bij gelachen: maar nooit om de manier waarop een kind iets zegt, of omdat het ‘wijs’ klinkt, waarmee eigenwijs of te wijs bedoeld wordt…. !

De mensen achter deze film zijn dan ook niet de minste op gebied van de kinderfilosofie. Duidelijk is dat enkele van hen verantwoordelijk zijn voor de rubriek Les p’tits philosophes in Franse kindertijdschrift Pomme d’ Api.* De werkwijze in deze Ateliers philosophiques komt er globaal op neer dat de kinderen eerst een grote filosofische vraag krijgen voorgelegd, waarop ze vrijuit brainstormen. Juf Pascaline volgt daarna de opmerkingen van de kinderen, en vraagt door, ze stimuleert hen om samen na te denken en door te denken op elkaars antwoorden. In het begin blijkt dat best lastig en vooral onwennig. Het valt daarom zelfs weleens helemaal stil. Maar gaandeweg gaat het soepeler. De kleuters proberen vol enthousiasme antwoorden te vinden op die grote vragen. Wat is dat: liefde, macht, dood, een baas? Wat is intelligent? Ze delen hun gedachten, en verhelderen ze met voorbeelden uit hun eigen leefomgeving. Daarbij komt ook de Nutella uit de koelkast ter sprake. En ja, soms hoor je de ideeën van ouders in de woorden van de kinderen doorklinken. Maar gaandeweg zoeken ze hun eigen pad.

Alle respect voor juf Pascaline en voor deze kinderen die met elkaar filosoferen, het leren met vallen en opstaan - voor het oog en oor van de camera. Een film om van te houden.

*Deze pagina’s zijn in Nederland in bewerkte vorm verschenen in het tijdschrift POMPOEN.

Wie meer wil weten over de achtergronden : http://www.cenestquundebut.com/

De Nederlandse trailer is te zien op Youtube:http://www.youtube.com/watch?v=RmOfWwSif2o

FOTO http://en.unifrance.org/movie/31286/just-a-beginning/photographs#7

zondag 21 augustus 2011

Denkeiland

Prachtige ontmoeting in Scheveningen, met veertien grote denkhoofden uit de filosofie. Socrates, Spinoza, Descartes, Kant, Wittgenstein, Sarte, Russel en meer. Dertien mannen en één vrouw: Hannah Arendt. De gelijkenissen zijn frappant en dat is verrassend, want de kunstenares maakte gebruik van weinig (of juist??) voor de hand liggende materialen. Wittgenstein heeft een kop van eikenhout, Voltaire is getooid met klosjes garen. De beelden staan trouwens niet op sokkels, maar op strijkplanken. Die staan symbool voor herhaling, steeds weer dezelfde handelingen en gedachten. Maar ze zorgen ook voor enige lichtheid 'naast al dat zware denken'. Toen ik gisteren thuis mijn strijkplank tevoorschijn haalde, dacht ik na over mijn eigen groot denkhoofd. Stel dat ik ... hoe zou dat er dan uit moeten zien? Van welk materiaal zou ik gemaakt moeten worden? Die gedachte was niet zwaar, maar integendeel juist zo veertjeslicht dat-ie niet op de strijkplank is blijven liggen. Maar loslaten doet ie me niet. Herhalen, malen, doorwrochten zo'n lichte gedachte... en misschien dat-ie dan toch beklijft. En wat zwaarder wordt op den duur! Zwaar genoeg om mijn hoofd ook op een strijkplank te plaatsen. Ik bewaar mijn strijkplank maar vast. Want als mijn hoofd het ooit zonder mijn lijf moet stellen, staat het in ieder geval op een beetje bekend terrein ...

Meer over Denkeiland van Eveline van Duyl. In juni 2011 verscheen ook een gelijknamige publicatie: het boek bevat foto’s en teksten over 17 belangrijke filosofen uit de Westerse geschiedenis. De teksten zijn geschreven door Jan Sleutels, universitair docent aan het Instituut voor Wijsbegeerte in Leiden.

maandag 18 juli 2011

Vakantie = tijd

Wat ik zoal doe met al die tijd in de vakantie? Wandelen in de zon en in de stromende regen, nieuwe contacten leggen, oude aanhalen, rondlummelen in en om huis, muziek luisteren, vier kasten leegruimen, opschonen, opnieuw inrichten, bergen letters verslinden: kranten, Ernest van der Kwast, Oscar Wilde, Mister Motley, Onze Taal …

Met de Eurostar naar Londen ... veel wandelen daar - alweer in zon en stromende regen, uren dwalen en me verwonderen over de prachtige diversiteit in het werk van Mirò in Tate Modern, de film Tree of Life kijken in Barbican cinema, niet aan werken denken…

Wat weer thuisgekomen in mijn hoofd blijft spelen is het kleine 'Postmans park' waar mijnlief en ik per ongeluk terecht kwamen. Het regende zo hard, dat we toch wel even wilden schuilen… En wat leent zich daar beter voor dan zo'n oase in het jachtige stadsleven. De bank waar we op wilden plaatsnemen bleek een plek om alledaagse mensen te herdenken, mensen die ooit op heldhaftige wijze een ander hadden gered, en daarbij zelf het leven hadden gelaten.

Brandweerlieden, broers, zussen, politiemannen, moeders, kantoorklerken, allen trotseerden ze uitslaande branden, instortende huizen, woeste wateren, vergif, aanstormend verkeer, losgebroken paarden. De oudste gebeurtenis die ik kon vinden was op 24 Januari 1863. Sarah Smith, een pantomimespeelster liet het leven toen ze - weliswaar zelf gekleed in een onbrandbaar gewaad - haar gezel probeerde te redden die door de vlammen werd omgeven. Het tegeltableau dat hiervan melding maakt, werd in 1902 geplaatst… George Frederic Watts richtte dit memorial to heroic self sacrifice op als lichtend voorbeeld voor de samenleving. 't Is maar dat men het weet....!

Ook een kijkje nemen? Dat kan ook digitaal: www.youtube.com/watch?v=a3noBd3_d6A

donderdag 14 juli 2011

Veranderen ...

… onze hond houdt er niet van. Helemaal niet. Helemaal rustig is het dan ook nog niet bij ons, sinds hij er is. Een paar maanden geleden hebben we afscheid genomen van onze ouwe trouwe wheatenterrier. Nooit meer wilde ik een hond. Maar het kan verkeren. Want sinds deze week is er een nieuwe. Een bastaard zo bastaard als maar bastaard kan zijn. Van veranderen houdt hij dus niet. Van ons ook nog niet erg. Na een jaar asiel is ons huis hem dan ook bijna teveel van het goede.

Mensen daarentegen zijn over het algemeen gek op veranderingen. Tenminste, als ze ernaar kunnen kijken, er over praten - en dan weer terug kunnen naar hun daagse dingen, tsjonge jonge, wat hebben we toch …

Bij ons voor de deur wordt een spoortunnel gebouwd. Een immens project dat jaren in beslag neemt. De omgeving lijkt in niets meer op de oude situatie. Zo werd in februari een toren van de oude stadsmuur verplaatst. Onder veel media-aandacht, en met heel veel bekijks: wat een verandering, fenomenaal!

Gisteren is die toren weer op zijn oude plaats gezet. Een technisch hoogstandje, indrukwekkend. Wij hebben gekeken. En nog een enkele verdwaalde voorbijganger. In de krant een miniem artikeltje. Op pagina 8. Waarom niet op de voorpagina? Was dit niet genoeg verandering? Was het geen verandering? Of wel? Misschien eens vragen aan onze hond….

FOTO © ANP