WBA: denken in overvloed en mogelijkheden

Een tijdje geleden stuitte ik - bij toeval? – op het begrip waardebepaling achteraf. Een manier om te kunnen leven van je werk, anders dan alleen door te factureren in euro’s. * Na een eerste reactie van ja, ja, dat zal wel, zocht ik verder op het web en ik werd steeds enthousiaster, vooral toen ik las over de aanpak van Juul Martin **.

Het idee om te denken in overvloed en mogelijkheden is voor mij doorslaggevend om waardebepaling anders een kans te geven in mijn werk. Ja, oplettende lezers - liever dan waardebepaling achteraf noem ik deze aanpak waardebepaling anders. Op een of andere manier lijkt me dat beter te passen. Waarom? Daar moet ik ook nog achter zien te komen.

Hoe het zou kunnen werken: bijvoorbeeld door zoiets als meten met gelijke maten - ‘als iemand iets voor mij doet dan betaal ik evenveel als ik gemiddeld zelf in die tijd kan verdienen’ - of door diensten terug te (laten) verlenen die je gelijkwaardig acht aan datgene wat je van mij hebt gekregen.

Kijk maar eens goed rond: naar jezelf, en in je omgeving. Wat zou jewillen of kunnen delen? Iets van je sociaal kapitaal, je kennis, je bronnen, vaardigheden? Ook mensen met een klein budget kunnen met gemak waarde terug geven als niet de beperking voorop staat, maar het denken in overvloed en mogelijkheden.

Om het nog wat gemakkelijker te maken om op een andere manier je waarde uit te drukken heb ik ook een verlanglijstje met grote en kleine wensen, die brengen je misschien op creatieve ideeën!

Verlanglijstje (PS: het lijstje is aan verandering onderhevig...)

- Een of meerdere Buzantrainingen bij Mindmap Nederland (www.mindmap.nl)

- Een Dualit foodprocessor XL900 (zie plaatje! enne: niet zijn grotere broer, die past niet in de kast…)

- Een lift naar een voor OV-reiziger lastig bereikbaar oord (liefst onder het genot van goede gespreksstof, maar dat is geen noodzaak!)

- De dikke 'IK', het boek met een verzameling van 'ikjes' (van de achterpagina van NRC handelsblad)

Meer lezen?

* Waardedenken in een veranderende economie

* Juul Martin: website

HUIS vol herinneringen

Een oude man vindt dat hij lang genoeg geleefd heeft. Hij wil alles netjes afsluiten. Maar hoe pak je dat aan? Continu ligt hij met zichzelf én met de spullen die hij om zich heen heeft overhoop. Aan ieder dingetje in HUIS * kleven herinneringen!

Herinneringen: daarover ging het de afgelopen week tijdens de ouder-en kind filosofieworkshops na de voorstelling HUIS in Utrecht.

Hoe herinner je je iets? Twee broers hebben daarover verschillende ideeën. ‘Je herinnert je alleen dingen die echt belangrijk zijn, die iets betekenen in je leven, zegt de een. De ander vindt dat het meer gaat om dingen die pas geleden gebeurd zijn. ‘Gisteren hadden we geen school, dat herinner je je toch?’ Is dat herinneren, of is dat eigenlijk iets weten? Wat is het verschil?

‘Herinneringen zijn vaker gekleurd, subjectief’ meent een van de volwassenen. 'Wat je weet, dat zijn feiten, dingen die gebeurd zijn’. En je kunt je ook iets weten, omdat iemand zich iets herinnert: ‘je moeder zegt, dat je een schattig baby was, je ziet er foto’s van, en dan herinner je je dat ook…of lijkt dat maar zo?’ Kan iets een herinnering lijken? Allemaal mooie onderzoeksvragen, waarmee je niet snel klaar bent. En steeds komen er nieuwe boven.

En hoe zit het eigenlijk, denken kinderen en ouders hetzelfde over herinneren, of verschilt dat? ‘Ze denken er niet heel anders over, maar ze zeggen het soms met moeilijkere woorden….’

* HUIS is een bijzondere voorstelling van Het Filiaal, het grootste jeugd- en muziektheatergezelschap van Midden Nederland . HUIS is verplaatsbaar, met alles erop en eraan! Ook de tribune. Het publiek zit letterlijk in de muren geschoven en iedereen bekijkt de voorstelling vanuit een ander perspectief.

Voor meer informatie over de voorstelling en / of speeldata: http://www.hetfiliaal.nl

Iedere groep is bijzonder

Het begon allemaal in 2006, in Rotterdam. Deze week is er afgesproken dat het project ik mis je zo daar haar vijfde jaar in gaat! En hoe vaak ik het project ook al begeleidde, het is iedere keer weer bijzonder. De gedichten die de kinderen meebrengen, ze lijken ieder jaar mooier te worden. Zo was er in Delft deze prachtige tekst over niemand missen:

Niemand mis ik

Niks is misgegaan

Niks mis ik aan niemand

Niemand mis ik

Niks aan niemand mis ik

Niks is misgegaan

De groep die ik van vandaag ontmoette op begraafplaats Jaffa in Delft tastte met elkaar af wat dat missen nu toch eigenlijk is. Heeft het te maken met gehechtheid, is het een gevoel? Kun je je sleutels net zo missen als je een vriend mist? En als je een vriend mist, wat mis je dan? De vriendschap, de gezelligheid, het samen delen: allemaal voorbeelden van hoe je mist, maar wat is het dan? Je eten, dat kun je wel missen, maar je kunt er niet aan gehecht zijn. Het is tijdelijk, iets dat er maar kortdurend is. Maar een baby die maar een dag heeft geleefd, die is er ook maar tijdelijk, hoe zit dat dan? Als een baby wordt geboren, dan is het 'gehecht zijn' er meteen, dat heeft geen tijd nodig. ‘En,’ aarzelde er een, 'geldt dat ook voor vaders of alleen voor moeders? Die hebben er toch al een tijd contact mee gehad, dat je zo’n kindje voelt schoppen in de buik.’ En dan komt er opeens iemand met een idee waarover we allemaal nog lang kunnen nadenken:

Missen dat is de toegang tot hetgeen waaraan je je hebt gehecht…

Vertelt ieder beeld een verhaal?

Vanaf de Bataviawerf in Lelystad keken we gisteren naar dit enorme kunstwerk op het uiteinde van de strekdam. Kijken, luisteren, proeven, slurp de omgeving op - en vraag je dan af of dit beeld iets te vertellen heeft.

Ja? Hij heeft veel te vertellen. Over land en zee, over winderige wolkenluchten, misschien ook over wat hij hoort van mensen die langs zijn voeten wandelen - misschien is hij daar ook wel helemaal klaar mee… De groep Interne Cultuur Coördinatoren uit Flevoland twijfelt niet: het beeld heeft iets te vertellen. En daarmee start het filosoferen. Want van wie is dat verhaal? Van ons, van het beeld, van de kunstenaar misschien? Dit beeld heeft een verhaal zeggen we, meerdere zelfs, – geldt dat voor ieder beeld? Hoe weten we dat? En moet ieder beeld iets te vertellen hebben? Moeten wij alle verhalen horen? En maakt het nog iets uit of het verhaal dat wij horen verschilt met dat van de kunstenaar? Boeiende vragen, boeiend gesprek. Voldaan en geïnspireerd gaan de deelnemers nu op pad. En – ik weet het haast wel zeker – ze zullen ook bij andere beelden verhalen ontdekken. En hun collega’s op school enthousiast maken. En AAN DE SLAG met de kinderen!

BEELD: Exposure van Anthony Gormley

De koffer (2)

Afgelopen woensdag tijdens de Jenaplan Conferentiedag in Burgum was het zover … de sloten gingen los! Vijfentachtig leraren uit onder- midden- en bovenbouw van zeven scholen gingen het avontuur aan: GEWOON BEGINNEN! En dat kon, want de koffer zat boordevol suggesties om te filosoferen met kinderen. Gewoon beginnen - met creatief denken, kunst, jeugdliteratuur, door samen een zintuiglaboratorium in te richten, door zelf goede startvragen te bedenken en nog veel meer.

Aan het eind van de studiedag kondigde de dagvoorzitter aan dat de koffer op reis gaat langs de Jenaplanscholen in Rayon Frieslân. ‘En de school die de koffer als eerste krijgt….’ Een golf van ‘hebberigheid’ waarde door de zaal. Toen de naam van de school werd genoemd stond een vertegenwoordiger van een andere school op. ‘Ik doe een bod! Want dan kunnen wij de koffer als eerste …’ Waarop meteen iemand van een andere school de hand opstak. ‘Wij doen een tegenbod! Tien nieuwe ideeën om in de koffer te doen! Dan mogen wij 'm als eerste!’

Het is goed gekomen. Niemand is op de vuist gegaan, de koffer is afgereisd naar een eerste bestemming. Het avontuur is begonnen met een kleurrijke verzameling suggesties, met veel liefde samengebracht door Inge Breedveld, Carla Huisman en ondergetekende. Nu is het de beurt aan de leraren. Want dit is geen gewone koffer: het is een groeikoffer! De verzameling wordt aangevuld met hun ervaringen, tips, en suggesties. Het ritselt daarbinnen, het fluistert, het bruist. En dat blijft zo. Ik weet het zeker.

Meer weten? Neem dan contact op met mij! Dat kan via het reactieformulier hieronder, of via de immer geduldige mail: marja@grootdenkraam.nl

De Koffer (1)

Altijd weer een wonder. Dat er na een koude vorstperiode opeens overal bladen, stelen en kelken uit de aarde zijn gekomen. Ik stel me voor dat er onder grond, zo tegen het eind van de winter, van alles gist. Dat de bollen elkaar aanstoten. En dat er dan een begint met groeien, en de rest daardoor ook begint...

Zoiets gebeurt op het moment ook bij mij. In mijn koffer. Veelkleurig is - ie, met een zwart handvat. En twee sluitingen, die stevig vastzitten.

Als ik mijn oor tegen de zijkant druk, dan hoor ik het. Het ritselt daarbinnen, het fluistert. Iets rekt zich uit, alsof het zich voorbereidt op een sprong. Af en toe hoor ik gegiechel… Er groeit iets, daarbinnen. Ik weet het zeker! En het groeit hard. Nog even, en dan ...

Filosoferen met kinderen over kunst

In het van Abbemuseum, waar volop gewerkt werd aan de inrichting van de tentoonstelling De Pelgrim, De Tourist, De Flaneur (en De Werker) vond gisteren ook de studiedag 'Filosoferen met kunst' plaats. Zestien deelnemers lieten zich op deze dag inspireren door de pas verschenen DVD Filosoferen met Kinderen over Kunst. Daarna gingen ze op jacht naar thema’s. In kleine groepjes kozen ze een kunstwerk uit, bekeken het van alle kanten en lieten hun gedachten en associaties vrij stromen. Zoals we dat ook graag van kinderen zien!

Wat te denken van een enorme cirkel van takken, die een vloeiend patroon volgen? Het kunstwerk lijkt trouwens maar net te passen in de ruimte. Is die ruimte te groot, te klein, of 'precies pas'? En welk verhaal vertellen twee houten beelden van Zadkine? En wat te denken van een VW-kever, die hier als een schommel onderste-boven-binnenste-buiten hangt? (zie foto: van Abbemuseum)

Dan weer terug naar de studieruimte in de bibliotheek. Want hoe ga je over alles wat er naar boven is gekomen in gesprek? Een opdracht in stappen leert welke vragen zich er toe lenen om een filosofisch gesprek over het kunstwerk te openen. Vanuit die eigen gedachten! Enthousiast gaan ze aan de slag: de ICC’ers, museumdocenten, consulenten van Kunstzinnige instellingen en de zelfstandig werkende kunstenaars.

Dan met de verzameling bedachte startvragen opnieuw naar de kunstwerken, om het effect te proeven. In de nabespreking gaf ieder antwoord op de vraag: wat neem je mee van deze dag? 'Ruimte - hoe leuk en belangrijk verwondering is – dat het formuleren van een goede vraag nauw luistert - dat de introductie van de vraag net zo belangrijk is als de vraag zelf – loslaten van je denksporen – dat het onderwijs behoefte heeft aan mensen die met passie kinderen laten nadenken - zo kun je dus beginnen, en hoe ga je dan verder?'

Gelukkig, er komen nog meer mogelijkheden om dat te ontdekken en te leren. Want Kunstbalie biedt van harte de mogelijkheid om verdiepingsdagen te volgen! Voor meer informatie over de studiedagen en over de DVD: www. kunstbalie.nl.

Meer over De Pelgrim, De Tourist, De Flaneur (en De Werker)