Spreuken voor in het dagdagelijks leven

Slechts een staartje van de uitzending zag ik. Phil Bosmans, blijmoedig mens en de man achter vele spreuken van de Bond zonder naam is niet meer. Op hun website staat een toelichting op het hoe en waarom van de spreuken:

'Spreuken groeien in het dagdagelijkse leven. Ze zijn niet het werk van een team massapsychologen. Door aandachtig te luisteren naar waarom, hoe en wat mensen zeggen, ontvang je vaak bruikbare gedachten. Als je ondertussen een bepaalde uitspraak kauwt en herkauwt blijft er tussen het kaf soms wat koren over. Zo kan een typische BZN-spreuk geboren worden. Het resultaat is een spreuk die dicht bij het leven staat. Die niet de ambitie heeft de wereld te veranderen, maar eerder een volgehouden poging is mensen uit te nodigen tot reflectie.'

Zelf spreuken insturen kan ook:

'Goede spreuken zijn kort, pittig en helder en bestaan uit maximum 8 à 9 woorden. Deze spreuken bewaren wij in onze "digitale spreukentrommel" en komen te gepasten tijde aan bod.'

Mooi toch?

Bond zonder naam: http://www.bzn.be

The Labyrinth

Rockmuzikant, artiest en acteur David Bowie is vandaag 65 jaar geworden. In mijn mailbox kreeg ik - Bowiefan sinds 1970 – van mijnlief een linkje doorgestuurd met 65 foto’s.

Ook voor niet-speciaal Bowiefans is er iets Bowies dat zeker de moeite waard is om even bij stil te staan: de film The Labyrinth.

Een geweldige film, waarvan mijn kinderen en ik al jaren geen genoeg krijgen. Iedere keer is er wel weer iets nieuws te ontdekken. En thema’s genoeg om over te filosoferen.

Toch heb ik dat nog nooit gedaan.

Ooit zei collega Rob Bartels dat het filosoferen over boeken die je erg na aan het hart liggen de magie die je daarbij voelt omver kan werpen. Misschien is dat wel zo bij the Labyrinth, voor mij dan. Maar misschien niet voor niet-speciaal Labyrinthfans!

Voor een zacht prijsje is de DVD te bestellen bij Bol: http://www.bol.com/nl/p/dvd/labyrinth/1002004004678096/index.html

Trailer The Labyrinth: http://www.bol.com/nl/p/dvd/labyrinth/1002004004678096/index.html#product_images

Associaties genoeg

Het aardige van vakantie is, dat je eens ergens anders mee bezig kunt zijn dan met je alledaagse dingen. Of dat voor mij nu ook zo is? De daagse dingen nemen nu juist een grotere plek in dan anders. Tenminste als daagse dingen koken, lezen en een beetje in huis klooien zijn. Zo is er nu eindelijk een degelijke tochtstrip aan de voordeur geschroefd, en hoeft er niet steeds een tochtslang tegenaan!

Maar ook merk ik, hoe het is om aan de andere kant van de verbazing terecht te komen. Want hoe vaak heb ik mijn cursisten al verrast met opdrachten bij een sculptuur? Talloze keren. En dan verwacht ik dat ze er – vanuit plezier of weerstand – lekker mee aan de slag gaan. Wat valt er allemaal te filosoferen bij een beeld? Ga maar op zoek! Nu overkwam mij zelf ineens zoiets.

Op weg naar de computerleverancier passeerden mijnlief en ik het Tolhekplein in Pijnacker. Of het door de lichtval kwam, weet ik niet, maar mijn aandacht ging anders dan de andere keren dat wij daar langs kwamen naar het metershoge mens-beeld langs de snelweg. Wat doet die figuur eigenlijk, dacht ik opeens. Is het een elfstedentochtrijder? Een slootjeskijker? Een oude boer? Waarom heeft die snuiter eigenlijk geen armen? Waarom denk ik dat hij een pet op heeft, maar blijkt zijn hoofd vreemd rond, en blijkt de rand van de pet zijn puntige neus? Waarom staat hij daar zo blootsvoets in die grassige graskant? Komt daardoor direct deze tekst bij mij naar boven?

Boutade

O land van mest en mist, van vuilen, kouden regen,

Doorsijperd stukske grond, vol killen dauw en damp,

Vol vuns, onpeilbaar slijk en ondoorwaadbre wegen,

Vol jicht en parapluies, vol kiespijn en vol kramp!

O saaie brij-moeras, o erf van overschoenen,

Van kikkers, baggerlui, schoenlappers, moddergoôn,

Van eenden groot en klein, in allerlei fatsoenen,

Ontvang het najaarswee van uw verkouden zoon!

Uw kliemerig klimaat maakt mij het bloed in de aderen

Tot modder; ’k heb geen lied, geen honger, vreugd noch vreê.

Trek overschoenen aan, gewijde grond der Vaderen,

Gij - niet op mijn verzoek - ontwoekerd aan de zee.

P.A. De Genestet (nov. 1851)

En wat zal het worden? Schrijven of filosoferen?

Beeld: De Noorderling. foto: www.henkvisch.nl

Spelen

Vlak voor de kerstvakantie vroeg ik aan de kinderen uit de middenbouwgroep op basisschool Het Mozaïek om aan te geven wat ze dachten over spelen. Allemaal riepen ze dat spelen leuk is, spelen is fijn! Toen ik hen vroeg om een tekening te maken van datgene wat ze het liefst speelden, of waar het liefst mee speelden gingen ze dan ook gretig aan de slag. Alleen, samen, met hond,computer, speelgoed (of zonder) binnen, buiten: het liefst speelden ze overal en altijd. Toen we wat dieper ingingen op het waarom bleek al snel dat spelen veelomvattend is. Een spel, vonden zij, is echt leuk als het spannend is, als je goed moet opletten. Winnen is fijn, maar meedoen is nog weer leuker dan winnen, dachten sommigen. Spelen is vooral fijn omdat je er veel bij kunt bewegen, rennen, springen, of vreemde bewegingen maken - zoals bij twister, maar ook als je er bij moet nadenken. Het is tof om zelf een spel te verzinnen, en helemaal als anderen het dan leuk vinden om te spelen.

Zouden er altijd nog nieuwe bedacht kunnen worden? Deze groep is begonnen met het bedenken van nieuwe spellen. Verrassend om te zien wat er uitkwam: een puntenslijpspel bijvoorbeeld!

Themawerk filosoferen

Het leuke van werken met een leerkrachtenteam dat je al lang kent, is dat je de mensen al lang kent. En dat je weet wat ze in huis hebben. Soms weet je dat als regelmatig invliegende coach zelfs beter dan zijzelf. Niks nieuws, zwemmend in een vissenkom ziet een goudvis ook niet altijd wat er allemaal te zien is. Maar daar heb je dus een coach voor…

Vandaag was ik weer te gast op basisschool Icarus om een studiemiddag filosoferen te verzorgen. Filosoferen met kinderen is een substantieel onderdeel van het onderwijs op deze Heemsteedse basisschool. De 'gewone' kneepjes van het vak: startvragen, doorvragen, op zoek naar verdieping in een gesprek, die kennen ze daar al lang. Vandaag liet ik hen kennismaken met het fenomeen themawerk. Op basisschool het Mozaïek in Delft gebruik ik deze manier van werken al een tijdje. Tien weken lang werkt een groep rond een veelomvattend thema. In die periode geven de kinderen ook alles wat er verzameld is aan ideeën en gedachten concreet vorm. In een spel, een boek of in een panorama. Daarmee kunnen ze ouders of andere kinderen uitnodigen om mee te denken, of er op zijn minst van mee te genieten. Deze aanpak is in Delft een doorslaand succes. Na een korte introductie werkte men op de Icarus in kleine groepjes aan stappenplannen voor denkspelen, filosofieboeken en een panorama - van papier, klei of misschien wel digitaal…

Het leuke van werken met een team dat je al lang kent is ook dat je weet dat je er weer komt. En hen van feedback mag voorzien. Maar ook van complimenten! Dik verdiend, mensen van de Icarus. Er staan de kinderen wederom mooie dingen te wachten tijdens het filosoferen op jullie school!

Meer weten? Stuur een mailtje naar marja@grootdenkraam.nl

Lof

Wat is belangrijk in mijn werkkamer? Een bureau met goed passende stoel, voldoende (boeken)kasten met naslagwerken, handige tijdschriftencassettes, mijn laptop, muismat en muis, printer, papier in vele kleuren en modellen, een papiersnijder, een inbindmachine en een bijna eindeloze rij aan attributen als pennen, potloden, gummen, puntenslijper, paperclips, plakband, stiften, nietjes, nietmachine, ontnieter - met vleugeltjes en scherpgetande kaken - … en: misschien wel het allerbelangrijkste, mijn perforator. Want wat zou ik zijn zonder… een gatenloos mens met stapels documenten die nergens een plek vinden dan, ja, op een stapel. Ik moet er niet aan denken, oeverloos, eindeloos zoeken, een chaos aan uitwaaierende vellen, en stel je voor dat de telefoon gaat en ik heb iets nodig …

Tijdens een van mijn eerste baantjes, een kantoorbaantje, leerde ik de werking van dat apparaat perfect doorgronden. Mijn taak daar was voornamelijk het ordenen en archiveren van vele boekhoudkundige stukken. Kennelijk haakten mijn toenmalige leidinggevenden (de cheffin en de sous-chef) meer naar het Frans dan naar het Engels, want de telmachine was er calculateur en de papierversnipperaar déchiqueteuse. Vreemd genoeg heette de perforator er niet perforatrice, maar gatelateur. Gatelateuren waren daar in meerdere uitvoeringen: met twee, vier en drieëntwintig gaten.

Met twee en vier gaten, die heb ik hier ook. Ik ben wat minder van de ringband. Maar ik moet bekennen dat het onvolprezen instrument hier ook nog steeds gatelateur heet . Vandaag mag hij een keer extra in het zonnetje. Lof voor de perforator: voer voor psychologen?

Over sprookjes en tekeningen

Op een zachte reuzenpoef in een knusse ruimte luisterde ik ademloos naar een van mijn lievelingssprookjes. Heerlijk om weer eens voorgelezen te worden!

Daarna ging ik natuurlijk net als de andere deelnemers aan de dagworkshop aan het werk. 'Teken maar een moment uit het verhaal: het moment dat je opviel, of raakte.' Lang geleden dat ik op mijn knieën zat met een groot vel papier voor me en dozen vol kleurkrijt, waskrijt, pastelkrijt, potloden…. Onder mijn handen verscheen een grote glanzende kikker. Langzaam klom hij de trap van het paleis op. Splasj, splasj. Een bruin modderspoor bleef achter op de glanzende marmeren treden. Bovenaan de trap was een enorme eikenhouten deur, met een gouden deurknop…

Bij het bespreken bleek ieder detail in de tekening te duiden vanuit symboliek. En tot mijn verrassing waren alle details samen parallel aan iets dat mij erg bezighoudt: de contouren van een verandering in mijn omgeving, die zich steeds duidelijker beginnen af te tekenen.

En dat was nog niet alles. Bleef ik tijdens het tekenen van een volgende opdracht nog even denken: wat ga ik tekenen, hoe, en waarom, daarna ging het korte verhaal dat ik er over moest schrijven met mij aan de haal. De woorden tuimelden achter elkaar uit mijn pen en binnen no-time stond er een sprookjesachtig verhaal op papier. Ook dat stond bol van symboliek. Met hart en hoofd vol kwam ik ’s avonds thuis. Dankjewel Heleen! Deze werkwijze past bij mij, en bij mijn werk, ik ga er zeker gebruik van maken…

Sprookjes, de symbolische werking: een workshop van Heleen Hoezen. Warm aanbevolen voor wie op een andere manier naar kinderen wil kijken, of er op een andere manier mee wil communiceren. En niet alleen voor wie van tekenen en van sprookjes houdt!

Meer weten? Kijk op www.hhkindertherapie.nl

Tekening (fragment): Marja van Rossum